Zapalenie zatok: gdzie boli i jakie daje objawy?

Gdzie boli przy zapaleniu zatok?

Ból związany z zapaleniem zatok przynosowych może mieć postać ucisku, rozpierania albo tępego bólu twarzy. Często nasila się przy pochylaniu głowy, ale sama reakcja na zmianę pozycji nie potwierdza choroby, ponieważ podobnie może zachowywać się między innymi migrena.

Mapa bólu ma charakter orientacyjny, a nie diagnostyczny. Objawy mogą się nakładać, a ich lokalizacja nie pozwala samodzielnie ustalić, która zatoka jest zajęta.

Ból czoła i nasady nosa

Dolegliwości w czole, u nasady nosa lub nad brwiami często kojarzy się z zatokami czołowymi. Może im towarzyszyć uczucie pełności w twarzy, niedrożność nosa i ból głowy.

Nie każdy ból czoła oznacza jednak zapalenie zatok. Znaczenie mają również objawy z nosa, przebieg infekcji, czas trwania dolegliwości oraz to, czy wcześniej występowało przeziębienie.

Ból policzka, pod okiem i górnych zębów

Przy zajęciu zatok szczękowych ból może pojawić się w policzku, pod okiem lub w górnych zębach. Niekiedy pacjent odczuwa go jako rozpieranie jednej strony twarzy albo nadwrażliwość kilku górnych zębów.

Podobny obraz może dawać chory ząb, stan zapalny dziąsła lub problem ze stawem skroniowo-żuchwowym. Jeśli ból jest wyraźnie jednostronny, dotyczy jednego zęba albo nasila się przy gryzieniu, warto uwzględnić konsultację stomatologiczną.

Ból między oczami, za oczami lub w głębi głowy

Ból między oczami lub za oczami bywa wiązany z zatokami sitowymi, natomiast dolegliwości odczuwane głęboko w głowie mogą towarzyszyć problemom w obrębie zatok klinowych. Takie objawy nie tworzą jednak pewnej mapy rozpoznania.

Szczególnej uwagi wymagają zaburzenia widzenia, podwójne widzenie, obrzęk powiek albo silny ból oka. W takiej sytuacji nie należy czekać na samoistne ustąpienie objawów.

Jakie są najczęstsze objawy zapalenia zatok?

Ból twarzy lub głowy jest tylko jednym z możliwych objawów. Zapalenie zatok może przebiegać także bez silnego bólu, zwłaszcza gdy dominują obrzęk błony śluzowej i problemy z odpływem wydzieliny.

• niedrożność nosa lub trudność w oddychaniu przez nos,
• wydzielina z nosa albo spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła,
• pogorszenie lub czasowa utrata węchu,
• kaszel, chrząkanie i nieświeży oddech,
• ból głowy, uczucie rozpierania twarzy i zmęczenie,
• czasem gorączka lub rozbicie.

Podobne symptomy mogą wystąpić podczas przeziębienia, alergicznego nieżytu nosa lub migreny. Dlatego pojedynczy objaw, na przykład kolor wydzieliny albo ból nasilający się przy pochylaniu, nie wystarcza do rozpoznania.

Ostre a przewlekłe zapalenie zatok, czym się różnią?

Ostre zapalenie zatok często rozwija się po przeziębieniu. Objawy pojawiają się stosunkowo nagle i zwykle trwają krócej niż cztery tygodnie. W wielu przypadkach infekcja ma podłoże wirusowe, a dolegliwości stopniowo się zmniejszają.

Przewlekłe zapalenie zatok oznacza objawy utrzymujące się co najmniej 12 tygodni. Mogą być mniej gwałtowne, lecz długotrwałe, nawracające i związane z ciągłą niedrożnością nosa, zaburzeniami węchu albo spływaniem wydzieliny.

Do konsultacji skłania także ponowne pogorszenie po początkowej poprawie. Istotne są również częste nawroty, jednostronna niedrożność nosa, polipy nosa, alergia, astma oraz obniżona odporność.

Czy kolor wydzieliny z nosa ma znaczenie?

Żółta lub zielona wydzielina nie pozwala samodzielnie odróżnić infekcji wirusowej od bakteryjnej. Jej kolor może zmieniać się w przebiegu infekcji i nie oznacza automatycznie, że potrzebny jest antybiotyk.

Podczas oceny lekarz bierze pod uwagę cały przebieg choroby: czas trwania objawów, ich nasilenie, gorączkę, ból twarzy oraz pogorszenie po wcześniejszej poprawie. Antybiotykoterapii nie należy rozpoczynać bez konsultacji.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Umów konsultację z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej lub laryngologiem, jeśli objawy są nasilone, długo się utrzymują albo wracają. Dotyczy to także sytuacji, gdy niedrożność nosa jest wyraźnie jednostronna lub gdy dolegliwości utrudniają sen, jedzenie i codzienne funkcjonowanie.

Przed wizytą warto zanotować, kiedy zaczęły się objawy, czy poprzedzało je przeziębienie, gdzie dokładnie boli, czy występuje gorączka, jaka jest wydzielina oraz czy nastąpiła poprawa, a potem ponowne pogorszenie. Taki opis pomaga lekarzowi ocenić przebieg choroby bez samodzielnego przesądzania o rozpoznaniu.

Kiedy pilnie szukać pomocy?

Natychmiastowej oceny wymagają obrzęk, zaczerwienienie lub silny ból wokół oka, zaburzenia widzenia, podwójne widzenie, bardzo silny lub nietypowy ból głowy, sztywność karku, splątanie, wyraźna senność, gwałtowne pogorszenie stanu ogólnego albo wysoka gorączka.

W stanie nagłym dzwoń pod numer 112 lub 999. Pilnej konsultacji wymaga także szybko narastający ból, szczególnie gdy towarzyszą mu objawy oczne lub neurologiczne.

Co można zrobić do czasu konsultacji?

Objawy można czasowo łagodzić przez odpoczynek, odpowiednie nawodnienie i stosowanie soli fizjologicznej do nosa zgodnie z instrukcją. Leki przeciwbólowe stosuj tylko zgodnie z ulotką, przeciwwskazaniami i zaleceniami lekarza lub farmaceuty.

Donosowych preparatów obkurczających błonę śluzową nie należy używać dłużej, niż zaleca producent lub lekarz. Zbyt długie stosowanie może nasilić niedrożność nosa. Do płukania nosa używaj wyłącznie preparatów i wody bezpiecznych zgodnie z instrukcją.

Jeśli zmęczenie utrzymuje się długo albo nie pasuje do krótkiej infekcji, pomocne może być także zapoznanie się z informacjami o ciągłym zmęczeniu i senności. Taki materiał nie zastępuje jednak oceny przyczyny przez lekarza.

Jak lekarz rozpoznaje zapalenie zatok?

Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na wywiadzie i badaniu nosa, gardła oraz twarzy. Lekarz ocenia między innymi czas trwania objawów, ich nasilenie, obecność wydzieliny, zaburzenia węchu i reakcję na wcześniejsze leczenie.

Tomografia komputerowa nie jest rutynowo potrzebna przy prostym, ostrym zapaleniu zatok. Może zostać rozważona przy przewlekłych lub opornych na leczenie objawach, przed wybranymi zabiegami albo wtedy, gdy lekarz podejrzewa powikłanie.